वास्तुवेद डिजाइनको तर्फबाट विजया दशमीको शुभकामना
लिङ्गे पिङको मच्चाइ र असोजको सफा नीलो आकाशले एउटै कुराको संकेत गर्छ: दशैं आयो। काठमाडौंदेखि चितवनसम्मका प्रत्येक नेपाली घरहरू अहिले नयाँ स्वरूपमा सजिँदैछन्। हामी घर सफा गर्छौं, रङ्ग लगाउँछौं र मान्यजनहरूको आशीर्वादका लागि ढोकाहरू खोल्छौं। तर रातो टीका र जमराको साथसाथै, हाम्रो निवासको ऊर्जालाई पनि दशैंको अवसरमा वास्तु शास्त्र अनुसार सन्तुलनमा राख्नु उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।
वास्तुवेद डिजाइनका तर्फबाट हाम्रा सम्पूर्ण ग्राहक तथा शुभचिन्तकहरूमा विजया दशमीको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौं। असत्यमाथि सत्यको विजयको यो उत्सव तपाईंको घरमा सकारात्मक ऊर्जा भित्र्याउने उपयुक्त समय हो।
मूल ढोका: लक्ष्मी भित्र्याउने बाटो
वास्तु शास्त्रमा मूल ढोकालाई 'ब्रह्म द्वार' मानिन्छ। दशैंको समयमा यहीँबाट दैवी ऊर्जा घरमा प्रवेश गर्छ। तपाईंको घर उत्तरमुखी होस् वा दक्षिणमुखी, दशैंको १० दिनमा मूल ढोकाको अवस्थाले धेरै फरक पार्छ।
- देहली (संघार) को सरसफाइ: घरको संघार सधैं सफा राख्नुहोस्। नेपालमा संघारमा पित्तल वा तामाको पट्टी राख्ने चलन छ; यसलाई टल्काउनाले सकारात्मक सौर्य ऊर्जा आकर्षित हुन्छ।
- शुभ चिन्हहरू: ढोकामा पित्तल वा काठको स्वस्तिक वा 'ॐ' चिन्ह राख्नुहोस्। यसले नकारात्मक तरंगहरूलाई भित्र आउनबाट रोक्छ।
- प्रकाश: साँझको समयमा मूल ढोकामा उज्यालो प्रकाशको व्यवस्था गर्नुहोस्। उज्यालो प्रवेशद्वारले आशीर्वाद ग्रहण गर्न तयार रहेको 'जीवन्त' घरको संकेत गर्छ।
भान्सा र अग्नि तत्व
दशैं भन्ने बित्तिकै मिठो मसिनो खाने पर्व हो। घरको दक्षिण-पूर्वी (आग्नेय कोण) मा रहेको भान्सा दशैंको समयमा घरको मुख्य केन्द्र बन्छ। वास्तु अनुसार परिवारको स्वास्थ्य सिधै अग्नि तत्वको शुद्धतासँग जोडिएको हुन्छ।
भान्सामा खाना पकाउँदा पूर्वतर्फ फर्केर पकाउनु सबैभन्दा शुभ मानिन्छ। पानीको स्रोत (धारा) र अग्निको स्रोत (चुल्हो) लाई सकेसम्म टाढा राख्नुहोस्। यदि यी दुई सँगै छन् भने बीचमा काठको डिभाइडर वा सानो हरियो बोटबिरुवा राखेर तत्वहरू बीचको द्वन्द्व कम गर्न सकिन्छ।
उत्तर-पूर्व (ईशान कोण) को शुद्धता
उत्तर-पूर्व दिशा आध्यात्मिक ऊर्जाको केन्द्र हो। नेपालमा हामी प्रायः यही दिशामा पूजा कोठा वा दशैं घर स्थापना गर्छौं। दशैंको समयमा यो क्षेत्रलाई सबैभन्दा सफा र हलुका राख्नुपर्छ। यहाँ भारी सामान वा भण्डारण नगर्नुहोस्।
जमरा राख्दा उत्तर-पूर्व वा पूर्व दिशा उत्तम हुन्छ। यी दिशाहरूबाट सूर्यको पहिलो किरण प्राप्त हुने भएकाले जमरा राम्रोसँग सप्रिन्छ। जमराको हरियोपनले तपाईंको घरको त्यो क्षेत्रको ऊर्जाको अवस्थालाई पनि दर्शाउँछ।
दक्षिण-पश्चिम (नैऋत्य कोण) र स्थिरता
दशैंको सरसफाइ गर्दा घरको दक्षिण-पश्चिम कुनालाई विशेष ध्यान दिनुहोस्। यो क्षेत्रले घरको स्थिरता र धनको प्रतिनिधित्व गर्छ। यहाँ पुराना काम नलाग्ने इलेक्ट्रोनिक्स वा फुटेका फर्निचर राख्नुभएको छ भने त्यसले आर्थिक प्रगतिमा बाधा पुर्याउन सक्छ।
२०२६ मा काठमाडौंमा घर निर्माण लागत प्रति वर्ग फिट ४,२०० रुपैयाँ भन्दा माथि पुगेको अवस्थामा, घरको प्रत्येक इन्च ठाउँ मूल्यवान छ। त्यसैले काम नलाग्ने सामान फालेर घरको ऊर्जा 'फ्लुइड' बनाउनुहोस्।
यो विजया दशमीमा पिङ मच्चिँदै र आफन्तहरूसँग खुसी साट्दै गर्दा तपाईंको घरलाई पनि वास्तु सम्मत बनाएर दीर्घकालीन सुख र समृद्धिको आधार तयार पार्नुहोस्।
मुख्य कुरा: वास्तु केवल संरचनागत परिवर्तन मात्र होइन, यो ऊर्जाको सही प्रवाह पनि हो। यो दशैंमा आफ्नो घरको उत्तर-पूर्व कुना सफा राखेर र मूल ढोका उज्यालो बनाएर समृद्धिलाई स्वागत गर्नुहोस्।
विजया दशमीको पुनः शुभकामना! यदि तपाईं आगामी वर्षमा नयाँ घर बनाउने वा पुरानो घरको वास्तु सुधार गर्ने सोचमा हुनुहुन्छ भने वास्तुवेद डिजाइनलाई सम्झनुहोस्।