साना नेपाली घरहरूका लागि वास्तु उपायहरू: महँगो मर्मत नगरी ऊर्जा सुधार गर्ने तरिकाहरू

घरको भारीपन: तपाईँको घर किन बोझिलो महसुस हुन्छ?

तपाईँले काठमाडौँ वा बुटवलको नयाँ बस्तीमा आफ्नो सपनाको घर बनाउनुभयो। घर बलियो छ, रङरोगन ताजा छ, र तपाईँले फिनिसिङमा लाखौँ खर्च गर्नुभयो। तैपनि, केही कुरा मिलेको छैन जस्तो लाग्छ? सायद परिवारका सदस्यहरूबीच सधैं किचकिच हुन्छ, वा घर पस्ने बित्तिकै थकान महसुस हुन्छ। वास्तुवेद डिजाइनमा, हामीले धेरै घरधनीहरूलाई यस्तो समस्या समाधान गर्न पर्खाल भत्काउनु पर्छ वा पिल्लर सार्नु पर्छ भन्ने भ्रममा रहेको पाएका छौँ। यो पूर्णतया सत्य होइन।

वास्तु शास्त्र भनेको संरचना भत्काउनु मात्र होइन, बरु पञ्च तत्व (पाँच तत्व) को बौद्धिक व्यवस्थापन हो। नेपालका साना घडेरीहरूमा वास्तु अनुसारको शतप्रतिशत संरचना बनाउन गाह्रो हुन्छ। तर, हामीसँग जे छ त्यसैलाई मिलाएर ऊर्जा सुधार गर्न सकिन्छ। यहाँ नेपाली घरहरूका लागि केही उपयोगी र निःशुल्क वास्तु उपायहरू दिइएका छन्।

उत्तर-पूर्व (ईशान कोण) लाई हलुका बनाउनुहोस्

धेरै नेपाली घरहरूमा उत्तर-पूर्व कुनालाई स्टोर रुम, इन्भर्टर ब्याट्री राख्ने ठाउँ वा पुराना सामान थुपार्ने ठाउँ बनाइन्छ। उत्तर-पूर्व जल तत्वको स्थान हो र यो सधैं हलुका र सफा हुनुपर्छ।

• निःशुल्क उपाय: यो कुनामा भएका सबै भारी सामान, पुराना बाकस वा फलामका कबाडलाई दक्षिण वा पश्चिम तर्फ सार्नुहोस्। एउटा दराजलाई उत्तर-पूर्वबाट दक्षिण-पश्चिममा सार्दा मात्रै पनि कोठाको ऊर्जा बदलिन्छ।
• सरसफाई: काठमाडौँ जस्तो धुलो हुने ठाउँमा यो कुनालाई दैनिक ५ मिनेट पुछ्नुहोस्। यहाँ फोहोरको बाल्टी वा कुचो कहिल्यै नराख्नुहोस्।

भान्साको वास्तु दोष हटाउने तरिका

आधुनिक अपार्टमेन्ट वा सानो घडेरीमा बनेका घरहरूमा कहिलेकाहीँ भान्सा उत्तर-पूर्वमा पर्न जान्छ। यसले गर्दा परिवारमा स्वास्थ्य समस्या वा कलह हुन सक्छ।

• रङको प्रयोग: यदि चुलो उत्तर-पूर्वमा छ भने, चुलो मुनि एउटा सानो हरियो ढुङ्गा वा टायल राख्नुहोस्। वास्तुमा हरियो रङ (काठ तत्व) ले पानी र आगो बीचको द्वन्द्वलाई कम गर्छ।
• घामको किरण: बिहान ८ देखि ११ बजेसम्म भान्साको झ्याल खुला राख्नुहोस्। घामको प्राकृतिक किरणले भान्साको ओस र नकारात्मक ऊर्जा हटाउँछ।

मूल ढोकाको व्यवस्थापन

मूल ढोका घरको प्रवेशद्वार मात्र नभई ऊर्जा आउने बाटो पनि हो। नेपालमा प्रायः ढोकाको मुखमै जुत्ता चप्पल थुपार्ने चलन छ, जुन वास्तु अनुसार गलत हो।

• उज्यालो राख्नुहोस्: मूल ढोकालाई घरको सबैभन्दा उज्यालो भाग बनाउनुहोस्। उज्यालोले सकारात्मक प्राण ऊर्जालाई आकर्षित गर्छ।
• चिन्हहरूको प्रयोग: ढोकाको माथि स्वस्तिक वा गणेशको तस्विर राख्नुहोस्। यसले बाहिरबाट आउने नकारात्मक ऊर्जालाई फिल्टर गर्ने काम गर्छ।
• जुत्ता चप्पल: जुत्तालाई ढोकाको ठ्याक्कै अगाडि नराखी छेउमा बन्द र्याकमा राख्नुहोस्।

ब्रह्मस्थान (घरको केन्द्र) को सन्तुलन

नेवारी वास्तुकलामा 'चोक' लाई खुला राखिन्थ्यो, जसले घरको केन्द्रलाई सन्तुलित बनाउँथ्यो। अहिलेका कंक्रिट घरमा केन्द्र भागमा भारी फर्निचर वा पिल्लर हुने गर्छ।

• केन्द्र खाली राख्नुहोस्: आफ्नो घरको बीचको भागलाई सकेसम्म खाली र सफा राख्नुहोस्।
• ध्वनि उपचार: घरको बीच भागमा मधुर आवाज आउने विन्ड चाइम (Wind Chime) राख्नुहोस् वा बिहानको समयमा बाँसुरीको धुन बजाउनुहोस्। यसले घरको भारीपनलाई कम गर्छ।

दैनिक बानी र वास्तु

• नुन पानीले भुइँ पुछ्ने: हप्तामा एक पटक, भुइँ पुछ्ने पानीमा अलिकति सिधे नुन हाल्नुहोस्। नुनले नकारात्मक ऊर्जा सोस्ने काम गर्छ।
• सुत्ने दिशा: उत्तर तर्फ टाउको गरेर कहिल्यै नसुत्नुहोस्। नेपालको भौगोलिक अवस्थिति अनुसार दक्षिण वा पूर्व तर्फ टाउको गरेर सुत्नु स्वास्थ्यका लागि उत्तम हुन्छ।

वास्तु शास्त्र प्रकृतिको नियमलाई सम्मान गर्ने विज्ञान हो। थोरै सजगता र व्यवस्थापनले तपाईँको घरलाई शान्तिको केन्द्र बनाउन सकिन्छ। यदि तपाईँको घरमा ठूलै वास्तु दोष छ जस्तो लाग्छ भने, वास्तुवेद डिजाइनको टिम तपाईँलाई वैज्ञानिक र विना तोडफोडको वास्तु सल्लाह दिन तयार छ।