साँघुरो जग्गामा आधुनिक घर: नयाँ सोच र शैली
काठमाडौं, ललितपुर वा बुटवल जस्ता सहरहरूमा आजभोलि ३ देखि ४ आना जग्गामा घर बनाउने चलन बढेको छ। बाहिरबाट हेर्दा घर आधुनिक देखिए पनि भित्र पस्दा अँध्यारो लिभिङ रुम, साँघुरो भान्सा र भर्याङ मुनिको खेर गइरहेको ठाउँले गर्दा धेरैलाई सकस भइरहेको हुन्छ।
आधुनिक नेपाली घरको भित्री सजावट भनेको महँगो फर्निचर किन्नु मात्र होइन, बरु उपलब्ध ठाउँलाई कसरी प्रभावकारी रूपमा प्रयोग गर्ने भन्ने कला हो। सानो ठाउँमा पनि उज्यालो र खुल्लापन (Kullu) महसुस हुने गरी घर सजाउनु नै आजको आवश्यकता हो।
कोठाको विभाजन: पर्खाल बिनाको व्यवस्थापन
हामी प्रायः भान्सा, खाना खाने ठाउँ र बैठक कोठालाई छुट्टाउन इँटाको बाक्लो पर्खाल लगाउँछौं। यसले घरलाई थप साँघुरो बनाउँछ। यसको सट्टा आधुनिक 'जोनल' पद्धति अपनाउन सकिन्छ:
- फ्लोरिङबाट विभाजन: बैठक कोठामा काठको 'पार्केटिङ' र डाइनिङमा 'टायल' प्रयोग गरेर बिना पर्खाल कोठा छुट्टाउन सकिन्छ।
- काठको स्ल्याट (Slats): मूल ढोका र लिभिङ रुमको बीचमा सिसौ वा टिकको काठका खम्बाहरू राख्दा गोपनीयता पनि कायम रहन्छ र हावा पनि ओहोरदोहोर गर्छ।
- खुल्ला काउन्टर: भान्सा र डाइनिङको बीचमा कम्मर सम्मको उचाइ भएको काउन्टर राख्नुहोस्। यसले भान्सालाई खुल्ला देखाउँछ।
प्राकृतिक उज्यालोको सही प्रयोग
नेपालको हावापानीमा घामको ठूलो महत्व छ। तर छिमेकीको घर नजिकै हुँदा झ्यालबाट पर्याप्त प्रकाश आउँदैन। यस्तोमा छतको नजिकै तेर्सो र साना 'Clerestory' झ्यालहरू राख्न सकिन्छ, जसले गोपनीयता नगुमाई कोठामा उज्यालो भित्र्याउँछ।
कोठामा एउटा मात्र चिम बाल्नुको सट्टा 'लेयर्ड लाइटिङ' प्रयोग गर्नुहोस्। खाना पकाउने ठाउँमा सेतो लाइट र आराम गर्ने ठाउँमा हल्का पहेलो (Warm White) लाइट प्रयोग गर्दा कोठा आकर्षक देखिन्छ।
नेपाली जीवनशैली अनुसारको भण्डारण (Storage)
हाम्रो घरमा सिरक-डस्ना, ठूला तामाका भाँडा र रासन भण्डारण गर्न छुट्टै ठाउँ चाहिन्छ।
- हाइड्रोलिक बेड: जाडोमा मात्र प्रयोग हुने सिरक र डस्ना राख्न हाइड्रोलिक प्रविधिको खाट उत्तम हुन्छ।
- जुत्ता राख्ने ठाउँ: मूल ढोकामै बस्न मिल्ने गरी बनाइएको 'शू कन्सोल' ले घरलाई व्यवस्थित बनाउँछ।
- भान्साको दराज: भान्सामा सिलिङ सम्म पुग्ने क्याबिनेटहरू बनाउनुहोस् ताकि कुनै पनि ठाउँ खेर नजाओस्।
स्थानीय सामग्रीको प्रयोग
भित्री सजावटका लागि सधैं महँगो मार्बल नै चाहिन्छ भन्ने छैन। भक्तपुरको 'मापा' इँटालाई बैठक कोठाको एउटा भित्तामा 'एक्ससेन्ट वाल' को रूपमा प्रयोग गर्दा घर निकै मौलिक देखिन्छ। यससँगै अल्लो वा जुटको गलैंचा प्रयोग गर्दा नेपाली पन झल्किन्छ।
तपाईं पनि आफ्नो घरलाई आधुनिक, वास्तुसम्मत र उपयोगी बनाउन चाहनुहुन्छ भने वास्तुवेद डिजाइन (Vastuveda Designs) सँग परामर्श गर्न सक्नुहुन्छ। हामी तपाईंको सपनाको घरलाई मूर्त रूप दिन मद्दत गर्नेछौं।
