साँघुरो घडेरीको चुनौती र आधुनिक समाधान
काठमाडौं, ललितपुर वा बुटवलका गल्लीहरूमा हेर्ने हो भने ३-४ आनामा बनेका अग्ला र साँघुरा घरहरू सामान्य हुन्। यस्ता धेरै घरहरू भित्र छिर्दा अँध्यारो सुरुङ जस्तो महसुस हुन्छ। दिउँसो २ बजे पनि बत्ती बाल्नुपर्ने वा भद्दा दराजहरूले कोठा नै ढाक्ने समस्या धेरै नेपाली परिवारले भोगिरहेका छन्।
आधुनिक नेपाली घरको इन्टेरियर डिजाइन महँगो सामान किन्नु मात्र होइन। यो त कम ठाउँलाई कसरी फराकिलो देखाउने, घामको उज्यालो कसरी भित्र ल्याउने र सामानहरू कसरी व्यवस्थित गर्ने भन्ने कला हो।
'जोन्ड' ओपन प्लान: सानो घरको लेआउट गोप्य कुरा
नेपाली परम्परागत शैलीमा धेरै साना कोठाहरू बनाउने चलन छ। तर आधुनिक डिजाइनमा पर्खालहरूले ठाउँ खान्छन्। ३ आनाको घडेरीमा घर बनाउँदा किचन र डाइनिङ बीच पर्खाल लगाउनुको साटो एउटा सानो ब्रेकफास्ट काउन्टर राख्नुहोस्।
- लिनियर सर्कुलेशन: भर्याङ र प्यासेजलाई घरको एक छेउमा राख्नुहोस्। यसले अर्को तर्फ ठूलो र खुला ठाउँ (Great Room) निकाल्न मद्दत गर्छ।
- घाम र सिसाको प्रयोग: पोखरा वा काठमाडौं जस्ता ठाउँमा जाडोको घाम निकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। दक्षिण तर्फ ठूला स्लाइडिङ ढोकाहरू प्रयोग गर्नुहोस् जसले बालकोनी र कोठालाई एउटै देखाउँछ।
- वास्तु अनुसारको बहाव: घरको बीच भाग (ब्रह्मस्थान) लाई खाली राख्दा ऊर्जा र हावाको राम्रो संचार हुन्छ।
उज्यालोको व्यवस्थापन: अँध्यारो कोठाबाट प्रकाशमय घरसम्म
छिमेकीको घर नजिकै हुँदा झ्यालबाट मात्र पर्याप्त प्रकाश आउँदैन। यस्तोमा 'लाइट वेल' वा 'स्काइलाइट' (छतबाट आउने उज्यालो) निकै प्रभावकारी हुन्छ। छतमा एउटा सानो टफन ग्लास राख्दा तीनै तल्लासम्म प्राकृतिक प्रकाश पुग्न सक्छ।
कोठाको भित्तामा गाढा रङको साटो 'अफ-वाइट' वा हल्का रङ प्रयोग गर्नुहोस्। यसले प्रकाशलाई परावर्तन गरेर कोठालाई ६०% सम्म बढी चम्किलो देखाउँछ। एउटा मात्र ठूलो चिमको साटो 'लेयर्ड लाइटिङ' (वार्म एलईडी स्ट्रिप्स) प्रयोग गर्दा कोठामा गहिराइ देखिन्छ।
स्मार्ट भण्डारण: भित्ताको पूर्ण प्रयोग
हाम्रो नेपाली जीवनशैलीमा दशैंमा चाहिने तामाका भाँडादेखि हिउँदका सिरकसम्म धेरै सामान थुपार्ने बानी हुन्छ। छुट्टै दराज (Almirah) किन्नुको साटो भित्तामै फिक्स गरिएका दराजहरू बनाउनुहोस्।
- छतसम्मको दराज: दराज बनाउँदा छतसम्मै बनाउनुहोस्। माथिल्लो भागमा वर्षमा एकपटक चाहिने सामान राख्न सकिन्छ।
- भर्याङ मुनिको ठाउँ: भर्याङ मुनिको खाली ठाउँलाई जुत्ता राख्ने ठाउँ वा सानो स्टोरको रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्।
- बहुउपयोगी फर्निचर: बक्स भएको बेड वा भित्र सामान राख्न मिल्ने सोफा छनोट गर्नुहोस्।
निष्कर्ष
आधुनिक नेपाली घरको डिजाइन भनेको हाम्रो संस्कृति र सहरी सीमितता बीचको सन्तुलन हो। यदि तपाईं पनि आफ्नो घरलाई उज्यालो, फराकिलो र व्यवस्थित बनाउन चाहनुहुन्छ भने, वास्तुवेद डिजाइनले तपाईंको सपनाको घरलाई साकार पार्न मद्दत गर्नेछ।
