घरको संरचना बलियो बनाउँदै खर्च घटाउने उपायहरू
तराईको गर्मीदेखि काठमाडौँको पहाडी भूभागसम्म, नेपालमा घर बनाउनु एउटा ठूलो लगानी हो। डन्डी, सिमेन्ट र बालुवाको बढ्दो मूल्यले गर्दा धेरैको बजेट नियन्त्रण बाहिर जाने गर्छ। तर, ढलान गर्ने सही तरिका र सामग्रीको उचित व्यवस्थापनमा ध्यान दिने हो भने संरचनात्मक मजबूतीमा सम्झौता नगरी लाखौं रुपैयाँ बचत गर्न सकिन्छ।
१. ढलानको योजना र व्यवस्थापन
नेपालमा धेरैले गर्ने गल्ती भनेको कमजोर योजना हो, जसले गर्दा कामदार र सटरिङको भाडा अनावश्यक रूपमा बढ्छ। ढलानलाई सधैं एकै पटकमा सक्ने गरी योजना बनाउनुहोस्। कङ्क्रिट मिसाउने मेसिन आउनु भन्दा ४८ घण्टा अगाडि नै प्लम्बर र इलेक्ट्रिसियनको काम सकिएको सुनिश्चित गर्नुहोस् ताकि पछि ढलान काट्नु नपरोस्।
२. निर्माण सामग्रीको सही छनोट
सबै काममा एउटै महँगो सिमेन्ट प्रयोग गर्नुको साटो, पिलर र ढलानका लागि OPC सिमेन्ट र प्लास्टर वा भुइँका लागि PPC सिमेन्ट प्रयोग गर्दा प्रति बोरा ५० देखि १०० रुपैयाँसम्म बचत गर्न सकिन्छ। बुटवल वा भैरहवा जस्ता शहरहरूमा सिधै क्रसरबाट गिट्टी र बालुवा खरिद गर्दा ढुवानी खर्चमा १०-१५ प्रतिशतसम्म कमी आउँछ।
३. डन्डीको खेर जाने मात्रा घटाउने
डन्डी निर्माणको सबैभन्दा महँगो हिस्सा हो। नेपालका निर्माण स्थलहरूमा डन्डी जथाभावी काट्ने चलन छ। ठेकेदारलाई Bar Bending Schedule (BBS) पालना गर्न लगाउनुहोस्। यसले डन्डीका साना र काम नलाग्ने टुक्राहरू हुन दिँदैन। डन्डीको ओभरल्यापिङ गर्दा नेपाल सरकारको बिल्डिङ कोड अनुसार मात्र गर्नुहोस्।
४. क्युरिङ: सित्तैमा मजबूती
घर बलियो बनाउने सबैभन्दा सस्तो उपाय पानी हाल्नु (क्युरिङ) हो। कम्तिमा ७ देखि १४ दिनसम्म राम्रोसँग क्युरिङ गर्दा भविष्यमा आउने दरारहरू (Cracks) रोकिन्छन् र वाटरप्रुफिङको खर्च जोगिन्छ। तराईको गर्मीमा पिलरहरूलाई भिजेको बोराले बेरेर राख्नुहोस्।
५. स्टोर व्यवस्थापन र सुरक्षा
सामग्री चोरी हुनु वा मौसमले बिग्रनु बजेट बढ्ने मुख्य कारण हुन्। सिमेन्टका बोराहरूलाई भुइँबाट ६ इन्च माथि काठको फल्याकमा राख्नुहोस्। वर्षायाममा चिसोबाट जोगाउनुहोस्। हरेक दिन कति सामग्री प्रयोग भयो भन्ने हिसाब राख्नाले कामदारहरूले सामग्री खेर फाल्न पाउँदैनन्।